Warto montować nawiewniki wtedy, gdy budynek ma wentylację grawitacyjną albo mechaniczną wywiewną i szczelne okna. Nie są one ozdobnym dodatkiem, lecz elementem doprowadzającym powietrze potrzebne do działania całego układu. Przy rekuperacji nawiewniki zwykle są zbędne, a ich montaż może zaburzyć bilans instalacji.
Dlaczego szczelne okna mogą powodować wilgoć?
Nowoczesne okna ograniczają infiltrację powietrza, czyli jego przypadkowy napływ przez nieszczelności. To korzystne z punktu widzenia izolacyjności cieplnej i akustycznej, ale tylko wtedy, gdy budynek ma zaplanowany sposób doprowadzania świeżego powietrza.
W wentylacji grawitacyjnej powietrze musi najpierw napłynąć do pomieszczeń, aby zużyte mogło zostać usunięte przez kanały wywiewne. Szczelne okna bez nawiewników ograniczają ten przepływ. Sama kratka wentylacyjna nie wystarczy, ponieważ nie jest źródłem świeżego powietrza.
Pierwsze sygnały problemu zwykle pojawiają się w codziennym użytkowaniu. Należą do nich:
- Zaparowane szyby, szczególnie rano i w chłodniejszych pomieszczeniach.
- Pleśń na narożnikach ścian, przy ramach okiennych lub za meblami.
- Zapach stęchlizny i wyraźnie duszne powietrze.
- Senność, bóle głowy oraz problemy z koncentracją wynikające z pogorszonej jakości powietrza.
Nawiewnik dostarcza kontrolowaną porcję powietrza z zewnątrz. Nie usunie jednak problemu, jeśli kanały wentylacyjne są niedrożne albo ciąg kominowy jest niewystarczający. Przed montażem warto więc sprawdzić cały układ, a nie tylko same okna.
Kiedy nawiewniki są potrzebne?
Najczęściej są potrzebne w budynkach z wentylacją grawitacyjną oraz w lokalach z mechaniczną wentylacją wywiewną. W obu przypadkach powietrze jest usuwane przez kanały lub wentylatory, więc musi mieć zapewnioną drogę napływu.
Warunki Techniczne wymagają zapewnienia dopływu powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do wentylacji. Przepisy nie przesądzają, że musi ono wpływać konkretnie przez nawiewniki okienne. Można zastosować także inne rozwiązanie, na przykład nawiewniki ścienne. Liczy się działanie całego systemu, a nie sama obecność urządzenia w ramie.
Prosty sposób oceny sytuacji wygląda tak:
- Sprawdź, czy w budynku działa wentylacja grawitacyjna, mechaniczna wywiewna czy nawiewno-wywiewna.
- Jeśli masz wentylację grawitacyjną lub wywiewną, oceń szczelność okien i sprawdź, czy występują objawy złej wymiany powietrza.
- Zweryfikuj drożność kanałów oraz przepływ powietrza, ponieważ nawiewnik nie zastąpi sprawnego wywiewu.
- Dobierz liczbę i rodzaj nawiewników do pomieszczeń oraz zapotrzebowania na powietrze wentylacyjne.
Jaki typ nawiewnika wybrać?
Rodzaj urządzenia warto dopasować do wilgotności, położenia budynku, hałasu zewnętrznego i tego, jak często domownicy są skłonni regulować przepływ ręcznie.
| Typ | Zasada działania | Zalety | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Nawiewnik higrosterowany | Reaguje na wilgotność względną w pomieszczeniu i zwiększa przepływ, gdy wilgotność rośnie. | Automatyczna praca bez stałej obsługi użytkownika. | Pomieszczenia, w których występuje zmienna wilgotność, na przykład sypialnie i pokoje. |
| Nawiewnik ciśnieniowy | Dostosowuje przepływ do różnicy ciśnień między wnętrzem a otoczeniem. | Może ograniczać nadmierny napływ powietrza przy silnym wietrze. | Budynki narażone na zmienne warunki atmosferyczne i lokalizacje o większym nasłonecznieniu lub przewiewie. |
| Nawiewnik ręczny | Użytkownik sam ustawia stopień otwarcia przepustnicy. | Prosta konstrukcja i pełna kontrola nad przepływem. | Pomieszczenia, w których mieszkańcy mogą świadomie regulować nawiew. |
Modele higrosterowane i ciśnieniowe są wygodniejsze, ponieważ reagują na warunki w budynku lub na zewnątrz. W przypadku mieszkania przy ruchliwej ulicy trzeba sprawdzić także izolacyjność akustyczną nawiewnika. Żaden model nie powinien być stale zasłaniany zimą, bo ograniczenie dopływu powietrza może ponownie zaburzyć wentylację.
Kiedy nawiewniki są niewłaściwym rozwiązaniem?
Nie montuj nawiewników bez konsultacji w domu z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną, zwłaszcza z rekuperacją. Taki system sam dostarcza świeże powietrze kanałami nawiewnymi i usuwa zużyte powietrze przez kanały wywiewne. Nawiewniki mogą wprowadzać niekontrolowany dopływ, zaburzać bilans instalacji i zwiększać straty ciepła.
W budynku z rekuperacją właściwą drogą jest regulacja centrali, sprawdzenie filtrów i drożności kanałów. Montaż elementów przeznaczonych do wentylacji grawitacyjnej nie poprawi działania takiej instalacji.
Jak podejść do montażu i użytkowania?
Nawiewniki można zamówić razem z nowymi oknami, ale wiele modeli da się także zamontować w już użytkowanej stolarce. O powodzeniu decyduje dobór urządzenia i wykonanie otworów zgodnie z dokumentacją producenta.
Najważniejsze zasady są następujące:
- Umieść nawiewnik w górnej części okna, aby chłodniejsze powietrze mieszało się z cieplejszym pod sufitem.
- Dobierz liczbę urządzeń do układu pomieszczeń i wymaganej ilości powietrza, zamiast montować pojedynczy nawiewnik bez sprawdzenia całego budynku.
- Nie instaluj nawiewników w łazience bez analizy projektu wentylacji. Zwykle dopływ do tego pomieszczenia odbywa się przez podcięcie lub kratkę w drzwiach, a wywiew przez kanał.
- Czyść urządzenia z kurzu i kontroluj, czy przepustnica oraz elementy regulacyjne nie zostały zablokowane.
Jeżeli po montażu nadal pojawia się pleśń, odwrócony ciąg lub silny zaduch, potrzebna jest ocena drożności kanałów i wydajności wentylacji. Sam nawiewnik nie naprawi błędów wykonawczych ani niedziałającego komina.
W wentylacji grawitacyjnej nawiewniki są często koniecznością, gdy szczelne okna odcinają naturalny dopływ powietrza. W wentylacji mechanicznej wywiewnej również mogą być potrzebne, jeśli projekt przewiduje taki sposób nawiewu. Przy rekuperacji zwykle nie należy ich montować, ponieważ świeże powietrze dostarcza centrala. Decyzję powinien więc wyznaczać typ wentylacji, a nie sama konstrukcja okna.
