Podlicznik trójfazowy włącza się szeregowo w obwód odbiornika. W wersji z pomiarem bezpośrednim przewody L1, L2, L3 i N przechodzą przez zaciski wejściowe oraz wyjściowe urządzenia. Licznik półpośredni wymaga przekładników prądowych. Montaż powinien wykonać elektryk z odpowiednimi uprawnieniami, zawsze według schematu konkretnego modelu.
Bezpieczeństwo i wymagania przed montażem
Podłączenie wykonuje się w przygotowanej rozdzielnicy, po całkowitym odłączeniu zasilania wyłącznikiem głównym. Samo wyłączenie jednego obwodu nie wystarcza, jeżeli w rozdzielnicy mogą pozostać inne źródła napięcia. Po odłączeniu zasilania elektryk powinien potwierdzić brak napięcia właściwym przyrządem pomiarowym.
Prace przy instalacji trójfazowej wymagają wiedzy i uprawnień elektrycznych, często określanych jako uprawnienia SEP. Podlicznik montowany za licznikiem głównym nie jest tym samym urządzeniem co licznik rozliczeniowy operatora. Nie wolno jednak ingerować w licznik główny ani jego zabezpieczenia bez zgody właściwego dostawcy energii.
Przed rozpoczęciem prac przygotuj:
- izolowane narzędzia przeznaczone do prac elektrycznych, najlepiej z oznaczeniem VDE lub CE;
- dwubiegunowy wskaźnik napięcia albo odpowiedni miernik;
- schemat zacisków dostarczony przez producenta licznika;
- rozdzielnicę z miejscem na urządzenie i właściwie dobranymi zabezpieczeniami.
Nie dobieraj licznika wyłącznie na podstawie liczby faz. Sprawdź jego maksymalny prąd, przekrój przewodów dopuszczony przez zaciski oraz to, czy przeznaczono go do pomiaru bezpośredniego, czy półpośredniego.
Oznaczenia przewodów w instalacji trójfazowej
Kolory pomagają rozpoznać przewody, ale nie zastępują pomiaru i weryfikacji oznaczeń w rozdzielnicy. Jako odniesienie stosuje się oznaczenia zgodne z PN-HD 308 S2:2007.
| Przewód | Symbol | Kolor |
|---|---|---|
| Faza pierwsza | L1 | Brązowy |
| Faza druga | L2 | Czarny |
| Faza trzecia | L3 | Szary |
| Przewód neutralny | N | Niebieski |
| Przewód ochronny | PE | Zielono-żółty |
Przewód PE nie jest przewodem roboczym licznika. Nie wolno używać go zamiennie z przewodem N ani podłączać według schematu przeznaczonego dla neutralnego. Ostateczne przypisanie zacisków zależy od konstrukcji urządzenia.
Jak podłączyć podlicznik 3 fazowy z pomiarem bezpośrednim?
Pomiar bezpośredni stosuje się wtedy, gdy prąd obciążenia mieści się w zakresie dopuszczonym przez licznik. Przewody fazowe przechodzą przez licznik bez użycia zewnętrznych przekładników. W wielu urządzeniach zaciski zasilania znajdują się u góry, a zaciski wyjściowe na dole, ale nie jest to reguła dla każdego modelu.
Wykonanie połączenia powinno przebiegać według następującej kolejności:
- Odłącz zasilanie głównym wyłącznikiem, zabezpiecz rozdzielnicę przed przypadkowym załączeniem i potwierdź brak napięcia.
- Zamontuj licznik na szynie DIN, zachowując miejsce wymagane przez producenta oraz dostęp do zacisków.
- Rozpoznaj zaciski strony zasilającej i strony odbiorczej na podstawie oznaczeń obudowy oraz instrukcji urządzenia.
- Podłącz przewody L1, L2 i L3 od strony zasilania do odpowiednich zacisków wejściowych licznika.
- Podłącz przewody L1, L2 i L3 wychodzące do odbiornika do odpowiadających im zacisków wyjściowych.
- Podłącz przewód N zgodnie ze schematem urządzenia. Nie zamieniaj zacisków neutralnych z zaciskami fazowymi.
- Sprawdź kolejność faz, dokręcenie zacisków i długość odizolowanych końców przewodów.
- Jeżeli licznik ma RS-485, MODBUS RTU albo wyjście impulsowe, podłącz te przewody dopiero po sprawdzeniu całego obwodu zasilającego.
Nie wpisuj do instalacji uniwersalnych numerów zacisków, ponieważ różnią się między modelami. Przykładowo licznik F&F LE-03MW ma wejścia w górnej części obudowy i wyjścia w dolnej, lecz w innym urządzeniu układ może być odmienny.
Jak podłączyć licznik półpośredni z przekładnikami?
Pomiar półpośredni stosuje się przy większych prądach, gdy przewodzenie pełnego prądu obciążenia przez zaciski licznika byłoby niedopuszczalne. W takim układzie przewód mocy przechodzi przez uzwojenie pierwotne przekładnika, a licznik otrzymuje sygnał z uzwojenia wtórnego.
Najważniejsze etapy są następujące:
- Dobierz przekładniki do prądu obciążenia i parametrów wejściowych licznika, sprawdzając także przekładnię, na przykład wtórny prąd 5 A w urządzeniach przeznaczonych do takiego układu.
- Poprowadź przewody fazowe przez obwody pierwotne przekładników zgodnie z kierunkiem oznaczonym P1 i P2.
- Połącz zaciski wtórne S1 i S2 każdego przekładnika z właściwymi wejściami prądowymi licznika.
- Zachowaj polaryzację każdego przekładnika. Zamiana S1 z S2 może powodować błędny kierunek pomiaru lub nieprawidłowe wskazania mocy.
- Podłącz przewody napięciowe L1, L2, L3 i N do zacisków napięciowych licznika według jego dokumentacji.
- Wykonaj wymagane połączenia ochronne i uziemiające zgodnie ze schematem producenta.
- Dopiero po sprawdzeniu obwodów pomiarowych podłącz RS-485 lub wyjście impulsowe, jeśli są używane.
Obwód wtórny przekładnika prądowego wymaga szczególnej ostrożności. Nie należy rozłączać go pod obciążeniem bez procedury przewidzianej przez producenta. W przypadku licznika przekładnikowego schemat konkretnego modelu ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą oznaczania P1, P2, S1 i S2.
Kontrola przed ponownym załączeniem zasilania
Przed zamknięciem rozdzielnicy wykonaj końcową kontrolę:
- sprawdź, czy L1, L2, L3 i N są podłączone do właściwych zacisków;
- porównaj każde połączenie ze schematem producenta konkretnego licznika;
- sprawdź dokręcenie zacisków bez przekraczania momentu podanego w dokumentacji;
- upewnij się, że poza zaciskiem nie wystaje nieosłonięta żyła przewodu;
- sprawdź, czy nie ma zwarcia, luźnych elementów ani przypadkowych połączeń między przewodami;
- potwierdź właściwy kierunek i polaryzację przekładników, jeśli zastosowano pomiar półpośredni.
Po pomyślnej kontroli można załączyć zasilanie i obserwować wskazania licznika. Konfigurację parametrów, wyjścia impulsowego lub komunikacji RS-485 wykonuje się dopiero po prawidłowym uruchomieniu toru zasilającego. Gdy oznaczenia zacisków nie są jednoznaczne, należy przerwać pracę i skonsultować instalację z elektrykiem lub producentem urządzenia.
Prace przy instalacji elektrycznej powinny wykonywać osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Błędne podłączenie może spowodować porażenie, pożar, uszkodzenie licznika lub instalacji.
