Oświetlenie LED przy stopniach montuje się zwykle 15–20 cm nad płaszczyzną stopnicy, kinkiety na wysokości około 160–180 cm, a lampy wiszące tak, aby ich najniższy punkt znajdował się co najmniej 200–210 cm nad stopniami. Wysokość trzeba dopasować do kąta świecenia oprawy i tak zaplanować montaż, aby światło nie powodowało olśnienia.
Na jakiej wysokości zamontować oświetlenie schodów?
| Typ oprawy | Rekomendowana wysokość montażu | Uwagi |
|---|---|---|
| Oświetlenie LED przy stopniach | 15–20 cm | Wysokość mierzona nad płaszczyzną stopnicy |
| Kinkiety ścienne | 160–180 cm | W odniesieniu do stopnicy lub linii ruchu na schodach |
| Lampy wiszące | Minimum 200 cm, zalecane około 210 cm | Odległość od stopni do najniższego punktu klosza |
Przy pomiarach trzeba rozróżnić wysokość od podłogi i wysokość od stopnicy. W przypadku opraw montowanych przy biegu schodów punktem odniesienia jest płaszczyzna konkretnego stopnia, a nie posadzka na dole lub górze klatki schodowej.
Oświetlenie LED przy stopniach
Oprawy LED umieszczone około 15–20 cm nad stopnicą kierują światło na krawędź stopnia i fragment powierzchni, po której stawia się stopę. Takie położenie poprawia orientację podczas wchodzenia i schodzenia, bez umieszczania źródła światła bezpośrednio w polu widzenia.
Dolną granicę zakresu, czyli około 15 cm, można rozważyć przy szerokim lub rozproszonym kącie świecenia. Około 20 cm lepiej sprawdzi się wtedy, gdy oprawa świeci węższym strumieniem albo ma oświetlać większy fragment stopnia. Ostateczny wybór zależy też od konstrukcji stopni, wysokości podstopnic i zastosowanej przesłony.
Nie trzeba montować oprawy na każdym stopniu. Przy typowym oświetleniu akcentującym często stosuje się układ co 2–3 stopnie, pod warunkiem zachowania równomiernego poziomu światła. Taśmy LED można umieścić także w profilu przy krawędzi stopnia, ale profil powinien ograniczać widoczność punktów świetlnych i chronić instalację.
Kinkiety na klatce schodowej
Kinkiety montuje się wyżej niż oprawy LED przy stopniach, zwykle na wysokości wzroku lub nieco powyżej niego. Zakres 160–180 cm pozwala oświetlić większą część biegu schodów, ale wysokość trzeba skorygować względem kierunku świecenia.
- Kinkiety świecące w dół można umieścić wyżej, zwykle w zakresie 180–200 cm.
- Kinkiety kierujące światło w górę często montuje się niżej, mniej więcej 160–170 cm.
- Oprawy z odsłoniętym źródłem światła powinny mieć przesłonę ograniczającą bezpośredni widok diody lub żarówki.
- Przy niskim suficie lepiej zastosować płaską oprawę niż lampę wystającą w przestrzeń komunikacyjną.
Olśnienie bezpośrednie na schodach jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ chwilowe oślepienie utrudnia ocenę wysokości stopni. Jeśli oprawa znajduje się na wysokości oczu, wybierz model z mlecznym kloszem, przesłoną albo źródłem światła skierowanym na ścianę i stopnie.
Jak rozmieścić oprawy na biegu schodów?
Poziome rozmieszczenie powinno zapewniać ciągłość oświetlenia bez tworzenia naprzemiennych jasnych i ciemnych pól. W przypadku niewielkich opraw ściennych przyjmuje się często odstępy około 50–150 cm. Przy światle rozproszonym oprawy mogą być rozmieszczone rzadziej, a przy wąskim strumieniu światła – gęściej.
Na prostych schodach jednobiegowych minimum stanowią dwie oprawy wskazujące początek i koniec ciągu komunikacyjnego. Przy dłuższym biegu trzeba dodać punkty pośrednie. Schody zabiegowe, spiralne i wielobiegowe wymagają zagęszczenia opraw w miejscach zmiany kierunku.
Zasady rozmieszczenia, które pomagają zachować równomierne światło, są następujące:
- Pierwszy stopień powinien być widoczny już od strony wejścia na schody.
- Ostatni stopień trzeba doświetlić tak, aby nie zlewał się z podestem lub posadzką.
- Na każdym podeście i w miejscu zmiany kierunku warto przewidzieć dodatkową oprawę.
- Oprawy należy rozmieszczać regularnie, zamiast skupiać je tylko w środkowej części biegu.
Nie zwiększaj liczby opraw bez sprawdzenia ich mocy, kąta świecenia i przesłon. Zbyt gęsty układ może powodować olśnienie, a także tworzyć ostre kontrasty między punktami światła i cieniem.
Przed wykonaniem otworów sprawdź rzeczywisty zasięg światła na stopniach. W przypadku bruzd w ścianie nośnej, instalacji sterowanej czujnikiem ruchu lub kilku niezależnych obwodów prace powinien zaplanować elektryk.
Najbezpieczniejszy układ łączy niskie oprawy LED przy stopniach z przesłoniętym światłem ogólnym z kinkietów lub plafonu. Wysokość montażu nie jest wtedy jedynym parametrem – równie ważne pozostają kierunek świecenia, równomierność i ochrona przed olśnieniem.
